آنكه احتمال بيمار شدن يا غير آن را از چيزهايى كه بر خلاف اصول عقلا است ، بدهد ، بايد نماز را قصر بخواند . ( 1 ) مسألهء 14 - اگر موقع شروع سفر ، قصد داشته باشد كه قبل از هشت فرسخ ، قصد كند ، ده روز اقامت نمايد ، يا قصد عبور از وطن خود كند ، يا مردّد باشد ، سپس عدول كند و بنا بگذارد كه نه از وطنش عبور كند و نه آن كه قصد اقامت نمايد ، چنانچه باقيماندهء راه بعد از عدول و لو با برگشت - به مقدار مسافت باشد ، بايد شكسته بخواند و گرنه بايد تمام بخواند . ( 2 ) مسألهء 15 - اگر قصد اقامت ده روز نداشته باشد و مقدارى از مسافت را برود سپس قبل از رسيدن به هشت فرسخ ، قصد اقامت ده روز كند و پس از آن از اقامت ده روز صرف نظر نمايد ، چنانچه باقيماندهء راه ، بعد از انصراف از اقامت ده روز ، به مقدار مسافت باشد ، بايد بدون اشكال شكسته بخواند . همچنين اگر باقيمانده به مقدار مسافت نباشد ، ولى بين دو تصميم ( ده روز ماندن و انصراف از آن ) چيزى از مسافت را طى نكرده باشد و مجموع هم مسافت باشد ، بايد شكسته بخواند ، ولى اگر بين دو تصميم ، مقدارى راه رفته باشد ، آيا راهى را كه قبل از عدول رفته به راه بعد از انصراف از اقامت ده روز ، ضميمه مىشود كه مقدار راهى كه در بين دو تصميم رفته ، حساب نشود و مجموع هم مسافت باشد يا ضميمه نمىشود ، احتياط آن است كه جمع بخواند ، اگر چه - خصوصا در صورتى كه بين دو تصميم مقدار كمى راه رفته باشد بعيد نيست كه وظيفه‌اش قصر خواندن باشد ، همانطورى كه نظير آن گذشت . ( 3 ) پنجم آنها - سفر جايز باشد ، بنابراين اگر سفر معصيت باشد ، نبايد شكسته بخواند چه خود سفر معصيت باشد ، مانند فرار از جنگ و مانند آن ، يا هدف سفر ، معصيت باشد ، مانند آن كه مسافرت كند تا راه را ببندد و به مظالمى كه از طرف سلطان است و مانند آن ، برسد ولى اگر در اثناى سفر به حرام بيفتد ، مثل غيبت كردن و مانند آن از چيزهايى كه هدف مسافرتش نيست ، بايد قصر بخواند و سفر معصيت حساب نمىشود ، بلكه اگر بر چهار پاى غصبى هم سوار شود و مسافرت كند ، بنابر اقوا ، سفر معصيت نيست ( و نماز را بايد شكسته بخواند ) و همچنين اگر سفرش ضدّ واجب باشد به اين كه آن را ترك نموده و مسافرت كند ، مثل اين كه بدهكار باشد و طلبكارها مطالبهء طلب مىكنند و اين شخص مسافرت مىكند با اين كه اداى بدهى در حضر ممكن است نه در سفر ، بايد نماز را شكسته بخواند ، ولى در موردى كه مسافرت به خاطر ترك واجب صورت بگيرد ، احتياط آن است كه جمع بخواند و اين احتياط ترك نشود ، اگر چه وجوب تمام خواندن ، در اين فرض ، خالى از قوّت نيست . ( 4 ) مسألهء 16 - كسى كه تابع شخص ستمگر است ، در صورتى كه در سفرش مجبور باشد ، يا قصدش آن باشد كه در اين سفر ، ظلم او را دفع كند و مانند آن از اغراض صحيح را داشته باشد ، بايد نماز را قصر بخواند و امّا اگر قصدش اين باشد كه او را در ظلمش كمك كند ، يا متابعتش از او معاضدت در جهت ظلم او يا در جهت تقويت شوكت و جلال او باشد در صورتى كه تقويت شوكت او حرام باشد بايد نماز را تمام بخواند .